logologoLagerugpijn en beenpijn

 

 

 

 

Wat is het?

Je rug is een van de sterkste structuren van je lichaam. Als je lagerugpijn hebt,betekent dat niet dat je rug beschadigd is. Hij is enkel gevoeliger.

Lagerugpijn of beenpijn is geen aandoening, maar eerder een klacht of symptoom.

Lagerugpijn
De term lagerugpijn omvat alle aandoeningen die gekenmerkt worden door pijn ter hoogte van de onderrug. Er worden verschillende termen voor gebruikt, zoals lumbago of lumbalgie, in de volksmond bekend als ‘spit’ of ‘verschot’. Allemaal hebben ze dezelfde betekenis: pijn in de lage rug. Die kan gepaard gaan met verminderd functioneren, bijvoorbeeld door stijfheid of spierkrampen.

Beenpijn
Onder beenpijn (radiculaire pijn of zenuwwortelpijn) verstaan we pijn in een deel van het been. Die kan gepaard gaan met verandering van kracht en/of gevoeligheid. De oorzaak daarvan is een afwijking ter hoogte van de lage rug.

Als een zenuw geïrriteerd raakt, kan je neuropatische pijn (zenuwpijn) krijgen:

Acute, subacute en chronische lagerugpijn
Meestal vermindert of verdwijnt lagerugpijn spontaan na verloop van tijd.

Hoe vaak komt het voor?
Lagerugpijn komt zeer vaak voor. Van alle volwassenen heeft 15 tot 20% het laatste jaar lagerugpijn gehad1.

In zijn leven ervaart 50 tot 80% van de volwassenen minstens één episode van lagerugpijn1.

Hoe ontstaat lagerug- en beenpijn?
Lagerugpijn kan verschillende oorzaken hebben, zoals:

Lagerugpijn en beenpijn kunnen ook ontstaan door een proces van veroudering of beschadiging van je wervels. Daarbij ontstaat er soms druk op je zenuwen.

Bulging, hernia en beenpijn
Je wervelkolom bestaat uit je wervels met hun steun- en zenuwweefsel. Tussen de wervels zitten tussenwervelschijven. Zo’n schijf bestaat uit een sterke kraakbeenring, met een gelatineachtige stof in het centrum.

Artrose van de wervelkolom (spondylose en spondylartrose)

Spondylose heeft op zijn beurt een invloed op de banden die de wervels verbinden, en op de gewrichtjes tussen de wervels onderling (facetgewrichten). Ook daar kan verduring en kalkafzetting optreden. Dat noemen we spondylartrose.

Stenose

Ernstige oorzaken
Het zijn niet altijd de hierboven beschreven processen die lagerugpijn veroorzaken. Er zijn nog veel andere oorzaken. Slechts in een klein deel van de gevallen wijst lagerugpijn op een ernstige aandoening, zoals een:

Hoe kan je het herkennen?
Lagerugpijn

Die pijn kan gepaard gaan met verminderd functioneren, zoals stijfheid.
Meestal is een slechte houding of overbelasting de oorzaak.

Hernia

Een hernia verdwijnt meestal vanzelf. Het materiaal dat uit de tussenwervelschijf puilt, wordt opgeslorpt. Daardoor wordt de druk opgeheven. De duur van dat proces varieert: het kan een paar dagen tot een jaar tijd vragen. Dat hangt af van de grootte van de hernia.

Beenpijn

Artrose van de wervelkolom
Bij artrose van de gewrichten tussen de wervels (facetgewrichten) is de pijn over het algemeen zeer lokaal. Je voelt namelijk pijn exact op de plaats waar het gewrichtje zit. Je kan die plek dan bijna op de millimeter juist aanwijzen.

Stenose

Hoe stelt je arts de aandoening vast?
Lagerugpijn en beenpijn zijn eerder klachten dan aandoeningen. Ze hebben een brede waaier aan oorzaken. Daarom is het voor de arts niet gemakkelijk om met een eenvoudig lichamelijk onderzoek de juiste diagnose te stellen. Bovendien genezen veel gevallen van lagerugpijn vanzelf.

Daarom probeert de arts vooral om ernstige onderliggende aandoeningen uit te sluiten. Hiervoor let hij op zogenaamde alarmsignalen:

Bevraging
Je arts stelt je vragen over de precieze aard van je klachten. Zo heeft hij dikwijls al een goed idee in welke richting hij moet zoeken.

Je arts peilt ook naar je arbeidsomstandigheden. Zo kan hij nagaan of er eventueel een verband is tussen je werk en de pijn die je voelt.

Lichamelijk onderzoek
Daarna voert je arts een lichamelijk onderzoek van je onderrug uit. Dat omvat een controle van:

Zenuwfunctietest

Om uitval van je zenuwen op te sporen, test de arts je zenuwfunctie:

Ruggenmergtest

Bloedonderzoek
Een bloedonderzoek is meestal niet nodig. Enkel bij koorts of als er aanwijzingen zijn voor een ernstige aandoening, spoort de arts tekenen van infectie of ontsteking op in je bloed.

Radiologische onderzoeken
Een radiologisch onderzoek is bijna nooit noodzakelijk bij lagerugpijn:

Wat kan je zelf doen?
Bij gewone lagerugpijn kan je ervan uitgaan dat de pijn vrijwel steeds vanzelf weer verdwijnt.

Beweging en activiteiten

Pijn onder controle houden
Zelf kan je een aantal maatregelen nemen tegen de pijn:

Gezond leven
Als je overgewicht hebt, kan je proberen te vermageren en je algemene conditie verbeteren. Zo kan je de belasting en de pijn ter hoogte van je onderrug verminderen.

Werksituatie bespreken

Actieve oefentherapie

Mensen met lagerugpijn zijn dikwijls geneigd om alle activiteiten te vermijden om geen pijn te hebben. Daardoor gaat hun algemene conditie achteruit en verzwakken hun spieren en gewrichten.

Met behulp van een oefenprogramma, onder begeleiding van bijvoorbeeld een kinesitherapeut, kan je houdingen en manieren aanleren om lagerugpijn en beenpijn te beperken. Zo leer je samen met anderen reeksen oefeningen die je later thuis verder kan uitvoeren. Op die manier zal je inzien dat bewegen juist goed is bij dergelijke klachten.

Actieve oefentherapie van de rug is niet aanbevolen in de vroege stadia. Het is wel noodzakelijk voor het herstel en behoud van de beweeglijkheid en kracht van je romp- en beenspieren. Ook je algemene conditie en uithoudingsvermogen zijn er in een later stadium bij gebaat. Dat is vooral belangrijk als je rugklachten langer dan 6 weken aanhouden.

Manuele therapie
Over manuele therapie bestaat nog discussie. Ze kan gebruikt worden in combinatie met een oefenprogramma. Doordat de pijn vermindert en de functie verbetert, kan manuele therapie de oefentherapie gemakkelijker laten verlopen.

Niet-effectieve maatregelen
Bedrust moet je meestal vermijden. Daardoor slepen je klachten langer aan.
Ondersteunende banden of gordels ter hoogte van je rug zijn waarschijnlijk niet effectief om lagerugpijn te voorkomen.
Ook steunzolen, instabiele schoenen (bolronde zolen), tractiebehandeling, ultrasound- en elektrotherapie worden niet aanbevolen.

Wat kan je arts doen?
Je arts is je coach die samen met jou een strategie uitwerkt. Zoals reeds vermeld kan je jezelf In de eerste plaats helpen door te blijven bewegen, voldoende te slapen en gezond te leven.

Pijnstillende medicatie
Je arts schrijft enkel medicatie voor als dat echt nodig is, bijvoorbeeld als je te veel pijn hebt. Pijnstillers kunnen je toelaten om min of meer normaal te bewegen.

Bij beenpijn wordt soms geopteerd voor inspuitingen in de onderrug.

Doorverwijzing
In bepaalde specifieke gevallen verwijst je arts je door naar een specialist. Bij ernstige druk op de zenuwwortel wordt een operatie overwogen. Voor gewone lagerugpijn zonder druk op een zenuwwortel leveren operatieve ingrepen geen bewezen betere resultaten op dan andere behandelingen. Bovendien kunnen zulke operaties ernstige complicaties hebben.

Operatieve ingrepen
In volgende gevallen verwijst de arts je door naar een specialist voor dringend onderzoek en eventueel een operatieve ingreep:

Opvolging
Verder volgt je huisarts je situatie op regelmatige basis op. Zo gaat hij na of je klachten al dan niet verbeteren.

Multimodale aanpak

In beide gevallen is een ‘multimodale aanpak’ aangewezen. Zo’n aanpak kan verschillende elementen bevatten:

Meer weten?

Bekijk dit filmpje van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid:


Aangepast op 22/10/2020

Brochure: zorgpad lagerugpijn en radiculaire pijn
Poster: zorgpad lagerugpijn en radiculaire pijn
https://www.thuisarts.nl/pijn-onderin-rug
https://www.rodekruis.be/wat-kan-jij-doen/volg-een-opleiding/hulptips/a-z/#rugpijn
Bronnen
https://www.ebpnet.be
Krismer M, van Tulder M; The Low Back Pain Group of the Bone and Joint Health Strategies for Europe Project. Strategies for prevention and management of musculoskeletal conditions. Low back pain (non-specific). Best Pract Res Clin Rheumatol 2007;21(1):77-91
Nielens H, Van Zundert J, Mairiaux P, Gailly J, Van Den Hecke N, Mazina D, et al. Chronische lage rugpijn. Good Clinical Practice (GCP) Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg (KCE); 2006 KCE reports 48A (D/2006/10.273/63). https://kce.fgov.be/nl/publication/report/chronische-lage-rugpijn
 Rubin DI. Epidemiology and risk factors for spine pain. Neurol Clin 2007;25(2):353-71

Hits: 49

TOP